आहा कति राम्रो

माघ १६ गते २०८२

आहा कति राम्रो

धेरै समयको अन्तरालमा पानी परेपछि हिमालमा हिउँ परेको छ कास्कीको अस्ताममा रहेको अन्नपूर्ण इको भिलेज रिर्सोट वाट देखीएको मनोरम दृश्य
तस्विरः बिश्व अधिकारी

annapurnaecovillage, astam

टोकियो ओलम्पिक सम्पन्न, ३३औँ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक पेरिसमा हुने

Samaya Dristi 5 years ago

काठमाडौँ, २५ श्रावण । सोमबार जापानको राजधानी टोकियोमा जारी ३२औँ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक खेलकुद प्रतियोगिता सम्पन्न भएको छ । अब ३३औँ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिक आगामी तीन वर्षपछि फ्रान्सको राजधानी पेरिसमा हुनेछ... Read More

कोरोनाको कहर सँगै पोखरामा भुस्याहा कुकुर आतंक, पशु अधिकारका कुरा गर्दा मानिसमाथि भुस्याहा कुकुरको हमला

Samaya Dristi 5 years ago

कमल पौडेल अथकपोखरा २२, वैशाखपोखरामा पछिल्ला दिनमा कोरोना संक्रमणको अत्यास वढ्दो छ । यो अत्यास सँगै अर्को अत्यास भुस्याहा कुकुरको छ । हिजो आज मानिसले कुकुरलाई आफ्ना सन्तान भन्दा... Read More

पोखरामा अनुुभव बाँड्दै अन्तराष्ट्रिय ख्यातीप्राप्त सेफ थापा

Samaya Dristi 2 years ago

पोखरा, ९ असार । नेपालको पाँचतारे सोल्टी होटेल हुँदै हाल स्वीट्जरल्याण्डको प्रख्यात तारे होटलमा सेफको भूमिकामा रहनुुभएका तनहुँका अर्जुुनबहादुर थापाले आफ्ना अनुुभवलाई पोखरामा होटेल व्यवस्थापन विषयमा अध्ययनरत छात्रछात्रालाई सुनाउनुुभएको... Read More

राजसंस्था र हिन्दुराष्ट्र पुनर्स्थापनाको माग गर्दै प्रदर्शन

Samaya Dristi 5 years ago

काठमाडौँ,८ फागुन । राजसंस्था र हिन्दुराष्ट्र नेपाल पुनर्स्थापनाको माग गर्दै आज काठमाडौँमा प्रदर्शन भएको छ । ’राजा आऊ देश बचाऊ’ भन्दै माइतीघरमा जनताको पार्टी नेपालको नेतृत्वमा प्रर्दशन भएको हो... Read More

आजको खबर

पोखराको उत्तरी क्षेत्रको दृश्य

यो तस्बिर पोखराको उत्तरतर्फ पर्ने हेमजा–याम्दी क्षेत्रको सुन्दर प्राकृतिक दृश्य हो। तस्बिरमा बगिरहेको स्वच्छ सेती नदी, हरियाली पहाड तथा टाढा देखिने हिमालहरूले यस क्षेत्रको प्राकृतिक सौन्दर्य झल्काउँछन्। विशेष गरी बीचमा स्पष्ट देखिने माछापुच्छ«े हिमाल र आसपासका अन्नपूर्ण रेन्ज का हिमश्रृंखलाले पोखरा क्षेत्रलाई अझ आकर्षक बनाएका छन्। हेमजा–याम्दी क्षेत्र प्राकृतिक दृश्य, नदी किनार र हिमालको मनोरम दृश्यका कारण पर्यटक तथा फोटोग्राफरहरूका लागि निकै लोकप्रिय स्थान मानिन्छ।
१४ औँ राष्ट्रिय हेमजा आलु महोत्सव चैतको २७ गतदेखि हुने

हेमजा, १ चैत्र । आलु गाउँका रूपमा ख्याति कमाएको कास्कीको हेमजामा १४ औँ राष्ट्रिय हेमजा आलु महोत्सव हुने भएको छ । आगामी चैत २७ गतदेखि वैशाख ५ गतेसम्म सुन्दर ठाउँ हेमजा जाउँ, आलुका स्वादिष्ट परिकार खाऊँ, आलु एक परिकार अनेक भन्ने मूल नाराका साथ महोत्सवको आयोजना हुने भएको छ । महोत्सव पोखरा २५ हेमजाको विष्णु पादुका खेलमैदान हेमजामा हुने छ । शनिवार आयोजित आम भेलाले वसन्त कुमार श्रेष्ठको संयोजकत्वमा मूल आयोजक समिति गठन गरेको छ । समिति सहसंयोजकमा मिना कुँवर महासचिवमा विकल थापा, सचिवमा विपिन पौडेल तथा कोषाध्यक्षमा डम्बरबहादुर कुँवर रहनु भएको छ । भेलाले विभिन्न उपसमिति पनि गठन गरेको छ । अर्थ सङ्कलन उपसमिति संयोजकमा राजेन्द्र तिम्सिना, स्टल रेस्टुरेन्ट उपसमिति संयोजकमा कुमार श्रेष्ठ, आमा समूह परिचालन उपसमिति संयोजकमा अप्सरा तिम्सिना, अतिथि सत्कार उपसमिति संयोजकमा पार्वती थापा, सांस्कृतिक उपसमिति संयोजकमा सुशील श्रेष्ठ, सुरक्षा व्यवस्थापन उपसमितिको संयोजकको जिम्मेवारी इन्द्र थापालाई दिइएको छ । भेलाले प्रचारप्रसार उपसमितिमा निराजन अधिकारी ,पानी बिजुली उपसमिति संयोजकमा केशव गिरी, यातायात तथा पार्किङ उपसमिति संयोजकमा भुवन क्षेत्री, बैङ्क तथा वित्तीय सङ्घसंस्था समन्वय उपसमिति संयोजकमा कृष्ण पौडेल, स्वयंसेवक परिचालनमा सागर कुँवर, झाँकी र्‍याली व्यवस्थापनमा उमा भुर्तेल पौडेल, कृषि परिचालन उपसमिति अर्जुन कार्की, कृषि प्रविधि कृष्ण तिम्सिना र सरसफाइ परिचालन तर्फ सुर्य थापाले जिम्मेवारी पाउनु भएको छ । २०६६ सालदेखि वार्षिक रूपमा उक्त महोत्सव आयोजना गरिँदै आएको छ । महोत्सवको पहिलो संस्करण स्थानीय बहुउद्देश्यीय किसान सहकारी संस्थाले, दोस्रो संस्करण तत्कालीन हेमजा गाविसले तथा तेस्रो संस्करणदेखि लगातार विष्णु पादुका क्लबले आयोजना गर्दै आएको छ ।
-यान्डम रिडर्समा ‘यलोफेस’ माथि परिचर्चा

पोखरा, ३० फागुन पोखराको हिमालयन रिडर्स कर्नरमा शनिबार आयोजित साहित्यिक कार्यक्रममा चर्चित उपन्यास ‘यलोफेस’ माथि बहस गरिएको छ । र्यान्डम रिडर्स सोसाइटी अफ नेपालको नियमित शृंखलाअन्तर्गत भएको कार्यक्रममा उपन्यासमा उठाइएका साहित्यिक चोरी, सांस्कृतिक स्वामित्व र पहिचानको राजनीतिका विषयमा विस्तृत छलफल भएको हो । कार्यक्रममा लेखक तीर्थ गुरुङले तयार पारेको अवधारणापत्र प्रस्तुत गरेका थिए । पुस्तकका विभिन्न पक्षलाई विश्लेषण गर्दै उनले उपन्यासले समकालीन साहित्यिक प्रवृत्तिको जटिलता उजागर गरेको बताए । उनका अनुसार कार्यक्रममा ६० भन्दा बढी पाठक सहभागी थिए । रेबिका कुआङद्वारा लिखित उक्त उपन्यास साहित्यिक मित्रता र प्रतिस्पर्धाको जटिल सम्बन्धबाट सुरु हुन्छ । कथामा मुख्य पात्र जुन हेवर्डले आफ्नी चिनियाँ–अमेरिकी साथी एथेना लिउको आकस्मिक मृत्यु भएपछि उनले लेखिरहेको अधुरो पाण्डुलिपि चोर्छिन् । त्यसपछि उक्त पाण्डुलिपिलाई परिमार्जन गरेर आफ्नै नाममा प्रकाशित गर्दै जुन एकाएक चर्चित लेखिका बन्छिन् । उपन्यासमा जुनले आफ्नो जातीय पहिचान लुकाउन ‘जुनियर सोङ’ नाम प्रयोग गर्ने प्रसंग छ । यो घटनालाई केवल साहित्यिक चोरी मात्र नभई अर्काको संस्कृति र अनुभवमाथिको हस्तक्षेपका रूपमा चित्रण गरिएको छ । कार्यक्रममा प्रस्तुत अवधारणापत्रमा उपन्यासले सांस्कृतिक स्वामित्व र प्रतिनिधित्वका विषयमा उठाएका प्रश्नहरूबारे पनि चर्चा गरिएको थियो । तीर्थका अनुसार उपन्यासले प्रकाशन उद्योगको भित्री यथार्थलाई पनि प्रस्ट रूपमा देखाएको छ । बजारमा ‘विविधता’ लाई वस्तुका रूपमा कसरी प्रयोग गरिन्छ र लेखकहरूलाई जातीय पहिचानका आधारमा कसरी ‘टोकनाइज’ गरिन्छ भन्ने पक्षलाई कृतिले उजागर गरेको उनले बताए । प्रकाशकहरूले जुनको श्वेत पहिचानलाई चिनियाँ इतिहाससँग जोडेर बजारमा प्रस्तुत गरेको प्रसंगले ‘ह्वाइटवासिङ’ र ‘सांस्कृतिक अपहरण’ को बहसलाई झन् गहिरो बनाएको उनको भनाइ थियो । उपन्यासमा देखाइएको ‘एटेन्सन इकोनोमी’ र ‘क्यान्सिल कल्चर’ ले आधुनिक साहित्य सामाजिक सञ्जालका ‘अल्गोरिदम’ भित्र कसरी प्रभावमा पर्छ भन्ने विषय पनि उनले स्पष्ट पारे । सामाजिक सञ्जाल, विशेषगरी ‘ट्विटर’ र ‘बुकटोक’ मा हुने बहस र ट्रोलिङले कुनै लेखकलाई उचाइमा पु¥याउन वा संकटमा पार्न सक्ने अवस्थालाई पनि कृतिले चित्रण गरेको उनले बताए । अवधारणापत्रमा ‘उपन्यासले को जो कोहीले जोसुकैको संस्कृतिका बारेमा लेख्न सक्छ वा सक्दैन भन्ने मुख्य प्रश्न उठाएको छ’ भन्ने उल्लेख गरिएको थियो । कथामा जुन हेवर्डले आफूले गरेको चोरीलाई ‘क्षतिपूर्ति’ का रूपमा व्याख्या गर्दै आफूलाई निर्दोष देखाउन खोज्ने प्रसंगलाई मानव स्वभावको जटिल र स्वार्थी पक्षसँग जोडेर विश्लेषण गरिएको थियो । छलफलमा सरस्वती प्रतीक्षा, गौरी गुरुङ र शिव संकल्पसँग प्रश्नोत्तर गर्दै गुरुङले बहसलाई थप विस्तार दिएका थिए । कार्यक्रममा रमेशबहादुर थापा र कीर्तन गौतमले पनि उपन्यासका विभिन्न आयामबारे धारणा राखेका थिए । गुरुङले उपन्यासमा जुन बाहेक अन्य पात्रहरूको निर्माणमा केही कमजोरी देखिएको र कथाको अन्त्य अलि हतारिएको जस्तो लागेको टिप्पणी पनि गरे । ‘यलोफेस’ ले उठाएको ‘आइडेंटिटी पोलिटिक्स’ र ‘प्लेजरिजम’ सम्बन्धी बहसले कार्यक्रममा सहभागी पाठकहरूबीच लामो समयसम्म जिज्ञासा र छलफलको वातावरण सिर्जना गरेको थियो । संस्थाका अध्यक्ष दीपक पराजुलीले विश्व साहित्यमा चर्चित कृतिमाथि बहस गर्ने योजना यसपटक सफल भएको बताए । संस्थाका सचिव धु्रव केसीले आगामी महिनाको छलफलका लागि चयन गरिने पुस्तकबारे छिट्टै जानकारी गराइने जानकारी दिए ।
दशरथ रङ्गशालाको त्यो दुखद घटना र नेपालमा फुटबल

३८ वर्ष भइसकेछ दशरथ रङ्गशालामा भएको त्यो दुखद घटना घटेको पनि । विजयीको दावेदार रहेको आरएनएसी एघारलाई हराएर फाइनलमा पुगेको जनकपुर चुरोट कारखानाको टीम र बंगलादेशको मुक्ति जोद्धाको टीम बिच फाइनल खेल हुने तैयारी भइरहेको थियो । अधिकांश फाइनल खेल झै यसपटक पनि शनिवारकै दिन रोजिएको थियो । बि.सं. २०४४ फागुन २९ गते शनिवारका दिन त्रिभुवन च्यालेन्ज शिल्डको फाइनल खेल हुँदै थियो । जनकपुर चुरोटको समर्थनमा नेपाली दर्शकहरु ओइरिएको थियो । फाइनल खेल हेर्न दर्शकहरु भने जनकपुर, बुटवल, भैरहवा, वीरगञ्ज तथा पोखरा देखि पनि पुगेका थिए । शनिवारको दिन भएको हुँदा पनि काठमाडौ उपत्यकाका तीनै शहरका फुटबल प्रेमिहरु पनि धेरै नै पुगेका थिए । दर्शकहरुमा प्राय ३० वर्ष भन्दा कम उमेरका नै थिए । ३० हजार दर्शक अटाउने दशरथ रङ्गशालामा अझ धेरै फुटबल प्रेमिहरु फुटबल हेर्न रङ्गशाला पुगेका थिए । केही टिकट नपाएर बाहिरै थिए भने कति भने फुटबल शुरु भइसक्दा पनि भित्र पस्नलाई कुरिरहेका थिए । निर्धारित समयमा नै खेल शुरु भएको थियो । दिउसो २:३० मा शुरु भएको खेलमा जनकपुरको टिमका क्याप्टेन रामराज सिंह थिए भने खेलाडीहरुमा गणेश पाण्डे, जीवन लामा, अनिल रुपाखेती, पुष्प केसी, इन्दु रसाइली, देवेन्द्र बस्नेत, राजेश थापा, ललित थापा तथा गोलकिपरमा सुनिल गिरी थिए । रेफ्रीमा श्याम श्रेष्ठ थिए । खेल शुरु भएको केही समयमा नै बंगलादेशको खेलाडीले गोल हाने । दर्शक दिर्घाबाट हुटिङ हुन थाल्यो । जनकपुर चुरोटको टिमलाई मानसिक दवाव पर्न थालिसकेको थियो । क्याप्टेन गणेश थापाको आरएनएसी टीमलाई हराएर फाइनल पुगेको टिम खेल शुरु भएको केही मिनेटमा नै बंगलादेशको टीम भन्दा पछाडि परिसकेको थियो । कति दर्शकहरु अझै दक्षिण ढोकामा भित्र पस्ने पालो कुरिरहेका थिए। गेटमा तल माथि बलियो संग सिक्री बाँधेर एकजना भन्दा बढि पस्न नमिल्ने बनाइएको थियो । खेलको १९ मिनेट हुँदा अचानक ठूलो हावाहुरी तथा असिना पर्न थाल्यो । रेफ्री श्याम थापाले तत्कालै लामो सिठी ठोकेर खेल रोकिएको जनाउ दिइसकेका थिए । दर्शकहरु सुरक्षित हुन भाग्न थाले । खेलाडीहरु पनि ओट लाग्न थाले । करिव ३० हजार दर्शकले भरिएको प्यारापिटमा एकैचोटी भागाभाग हुन थाल्यो । जो लडे तिनका माथि सयौले कुल्चन थाले । लडेका कहिल्यै उठ्न नसक्ने भए । बाहिर निस्कने ढोकाहरु ८ वटा थिए । तर सात वटा ढोकामा चाबी लगाएर गार्ड फुटबल मैदानमा नै रहेका थिए । एक ढोका मात्र खुला थियो । त्यो पनि तल माथि सिक्री बाँधेर एक जना भन्दा बढि निस्कन नमिल्ने बनाइएको थियो । जसले गर्दा धेरै मानविय क्षति हुन पुग्यो । नेपालको खेलकुद इतिहासको सबैभन्दा दुखद घटनामा सरकारी तथ्यांकले ७३ भनिए पनि पछि आफन्तहरुले २० जनाको शव रङ्गशाला भित्र भेटेका थिए । यसरी मृत्यु हुनेमा दुइ जना प्रहरीहरुका साथै ९३ जना खेल प्रशंसकहरुले ज्यान गुमाउन पुगे । त्यस्तै सयौको संख्यामा घाइते हुन पुग्यो । रङ्गशालाको ढोका समयमा नखोलेको हुँदा बाँचेर बाहिर भागेकाहरुको भिडले ३ वटा सरकारी गाडीमा तोडफोड गरेका थिए । घटना पछि वीर अस्पतालमा विरामी खचाखच भरिएका थिए भने मृत्यु भएकाहरुको शव लहरै राखिएको थियो । घाइतेहरु वीर अस्पतालमा भिड भएका कारणले टेकु अस्पताल, पाटन अस्पताल, वीरेन्द्र प्रहरी अस्पताल तथा टिचिङ अस्पताल समेत लगिएको थियो । मृत्य हुनेहरुमा अधिकांश २० देखि २५ वर्ष बिचका नै थिए । बिभिन्न अस्पतालहरुमा राजा, रानी, प्रधानमन्त्री मरिचमानसिंह तथा मन्त्रीहरु उपचाररत घाइतेहरुको अवस्था बुझ्न पुगेका थिए । सरकारले तत्कालै मृत्यु भएकाहरुको परिवारजनलाई रु ५ हजार र घाइतेहरुलाई रु २ हजार आर्थिक सहयोग गर्ने घोषणा गरेको थियो । यस घटना पछि खेलकुद मन्त्री केशर बहादुर बिष्ट तथा राष्ट्रिय खेलकुद परिषदका सदस्य सचिव शरदचन्द शाहले राजीनामा दिए । घटनाको शोक मनाउन नेपाल सरकारले भोलिपल्ट आइतवार फागुन ३० गते कुनै पनि सरकारी समारोह आयोजना नगर्ने तथा खेलकूदका कुनै पनि कार्यक्रम नगर्ने घोषणा गरेको थियो । साथै रेडियो नेपाल तथा नेपाल टेलिभिजनबाट एक दिनका लागि मनोरञ्जनका कार्यक्रम प्रसारण नगर्ने समेत घोषणा गरिएको थियो । नेपालमा फुटबल विश्वको फुटबलको इतिहास हेर्ने हो भने आधुनिक फुटबलको शुरुवात १२औं शताव्दीमा बेलायतमा भएको देखिन्छ । त्यसबेलाको फुटबल खेल निकै हिंस्रक र डरलाग्दो हुन्थ्यो । कुनै बिशेष नियममा नबाँधिएको फुटबल खेल्नको लागि ठूलो मैदानको आबश्यकता पर्दथ्यो । कति संख्या खेलिने भन्ने निश्चित नहुँदा जथाभावी खेल खेलिने गरिन्थ्यो । खुट्टाले मात्र होइन हातका मुक्काले पनि फुटबललाई हान्न पाइन्थ्यो । तर बलबाट खेलिने खेलको शुरुवात भने इसा पूर्व ३००० वर्ष पहिले मेसोमेरिकन भनेर भनिने अहिलेको उत्तर अमेरिकी देश मेक्सिको नजिकै शुरुवात भएको थियो । एज्टेक सभ्यताको समय रवरका बलबाट खेलको शुरुवात भएको थियो । Tchateli भनिने सो खेलमा बललाई सूर्य देवताको प्रतिकको रुपमा खेलिन्थ्यो । तसर्थ हार्ने टिमको क्याप्टेनको बलि देवतालाई दिइन्थ्यो । आधुनिक फुटबलको शुरुवात जङ्गबहादुरको शासनकालको शुरुवात तिर बेलायतमा भएको थियो । बेलायतीहरुले फुटबल खेलका केही नियमहरु बनाएका थिए । यस पछि बिसं १९२० मा बेलायतमा फुटबलले ब्यबसायिकता पायो । टिम मात्र होइन फुटबलको एशोशियसन नै बन्यो । साथै फुटबलमा केही महत्वपूर्ण परिवर्तनहरु भए । यस एशोशियसनले फुटबल नाम गरेको खेलमा हातले बल छुन नपाउने नियमको शुरुवात भयो । अब बल्ल वास्तविक फुटबल बन्यो । साथै फुटबलको आकार र तौलको मानक पनि बनाइयो । यसरी शुरु भएको फुटबलको विश्व प्रतियोगिता बि.सं. १९८७ को असार २९ गते १३ देशको सहभागितामा शुभारम्भ भयो । पहिलो विश्वकपको शुरुवात हुने समय सम्म नेपालमा पनि फुटबलका क्लबहरु बनिसकेका थिए । क्लबहरु बिच फुटबल खेल हुन थालेको थियो । नेपालमा फुटबलको इतिहास हेर्ने हो भने नेपालमा शिकारका लागि आएका बेलायती राजकुमार प्रिन्स एडवर्डले फुटबल बोकेर आएको देखिन्छ । प्रिन्स एडवर्डसंग आएका बेलायतीहरुले मनोरञ्जनको लागि बि.सं. १९७८ को पुस ३ गतेको बिहान ठोरीमा फुटबल खेलेको इतिहास भेटिन्छ । शायद यो नै नेपाल भित्र फुटबल खेल खेलिएको पहिलो पटक हुनुपर्छ । यहि समयको आसपासमा जङ्गबहादुरका भाइका नाति नारायण नरसिंह राणा भारतमा अध्ययनको लागि पुगेका थिए । त्यहाँ उनले फुटबल खेल्न थालेका थिए । छुट्टीको समय नेपाल फर्कदा उनले नै नेपालमा फुटबल भित्राएको भनिन्छ । यिनको साथी चन्द्र थापा पनि भारतमा नै अध्ययनमा रहँदा यी दुइले नै नेपालमा फुटबलको शुरुवात गरेको भनिन्छ । पछि जुद्धशम्शेरका नाति नरशम्शेरले फुटबललाई ब्यापक बनाएका थिए । केही धनी तथा राणा परिवारका सदस्यहरुले हावा भरेका फुटबलले नै खेल खेले पनि अन्य नेपाली केटाकेटीहरुले भने भोगटे, कपडाको पोको तथा भैसीको भुँडीमा कपडा कोचेर फुटबल खेल्दथे । केटाकेटीहरु फुटबललाई लात्ती बल भन्दथे । तर बेलायती राजकुमारको नेपाल आगमन र नेपाली बिद्यार्थीले भारतमा अध्ययन क्रममा फुटबल खेल्नु अगाडि नै नेपालीहरुले फ्रान्सको मैदानमा फुटबल खेलेको देखिन्छ । पहिलो विश्व युद्धमा लडाइको लागि फ्रान्स पुगेका गोर्खालीहरु फुर्सदको समय मनोरञ्जनको लागि फुटबल खेलेका थिए । बि.सं. १९७२ साउन ८ गते फ्रान्सको सेन्ट फ्लोरिसमा […]

Breaking News

Samaya Dristi

Best News Site from Nepal

Main Menu